THY’nin Gelişimine Turgut Özal Damgası

THY'nin Gelişimine Turgut Özal Damgası

Bugün, 17 Nisan.

Sekizinci cumhurbaşkanımız Sayın Turgut Özal’ın vefatının yıldönümü.

Turgut Özal, Türk siyasetinde aktif rol aldığı kısa dönemde bir çok önemli işe imza atmıştı.

Özal’ın dokunuşuyla sıra dışı bir gelişim hamlesine girişen kurumlardan bir tanesi hiç şüphesiz ki Türk Hava Yolları’ydı. (THY)

Turgut Özal’ın başbakan olduğu yıl (1983) aynı zamanda THY’nin 50. kuruluş yıldönümüydü.

Şirketin filosunda, çoğu eski nesil 30 civarında uçak bulunuyordu. Toplam koltuk kapasitesi ise 4.000 civarındaydı.

1993 yılı sonuna gelindiğinde ise, büyük bölümü yeni nesil uçaklardan oluşan 58 uçaklık bir filo ve 9.275 adetlik bir koltuk kapasitesine ulaşılmıştı.

Turgut Özal’ın iktidarı döneminde THY’nin atılımı, Airbus A310 tipi uçakların filoya dahil edilmesiyle başlamıştı.

1985 yılının yaz aylarında THY filosuna dahil olan A310’lar, 15 yılı aşkın bir süre şirkete hizmet verdi.

Toplamda 14 adetle THY, en fazla A310 siparişi veren dördüncü havayolu şirketidir.

Turgtu Özal ve THY
A310'ların gelişiyle birlikte, THY tarihinde ilk kez uzun menzilli uçuşlarla tanışırken, First ve Business Class hizmetleri başlatılır.

1986 yılında Singapur, 1988 yılında New York ve 1989 yılında Bangkok ve Tokyo hatları açılır.

1989 yılının Şubat Avustralya’nın Sydney kentinde “off-line” statüde (uçuşu olmayan) bir satış ofisi hizmete sokulur.

Belki de Turgut Özal’ın THY ile ilgili almış olduğu en kritik karar, Cem Kozlu’nun şirketin yönetim kurulu başkanı ve genel müdürü olarak tayinidir.

1988 yılının sonlarına doğru göreve gelen Cem Kozlu, öncelikle SAS’ın efsanevî genel müdürü Jan Carlzon ile bir görüşme yaparak, THY’yi nasıl dönüştürebileceğinin yollarını arar.

Kozlu döneminde network planlamadan tarife yapısına, insan kaynaklarından pazarlamaya kadar bir çok noktada devrim niteliğinde değişiklikler yapılır.

Bunun sonucunda THY’nin uluslararası arenadaki imajında ciddi bir iyileşme gözlemlenir.

THY_Turkish Airlines_Airbus A340_TC-JDJ_1993
THY_Turkish Airlines_Airbus A340_TC-JDJ_1993

THY’nin filosuna katılan ilk Airbus A340 (TC-JDJ)
1990 yılının Mart ayında, o dönemin en büyük yolcu uçaklarından olan Airbus A340 siparişi verilir ve ilk uçaklar 1993 yılında teslim alınır.

1989 yılının Aralık ayında THY’nin Sovyetler Birliği atılımı başlar. İlk olarak Moskova hattı açılır.

Takip eden dönemde, 1991 yılında dağılan Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını kazanan ülkelerin başkentlerine art arda seferler başlatılır.

Bakü, Almatı, Taşkent, Aşkabat, Kiev, Bişkek, Tiflis gibi hatlar, 1990'lı yıllarda THY’nin uçuş ağına katılır.

Şirket 1990 yılında, %1,5 gibi küçük bir oranla da olsa İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda (İMKB) halka arz edilir. THY hissesi İMKB’de ilk kez 20 Aralık 1990 tarihinde, 2.700 TL üzerinden işlem görür.

THY’nin özelleştirilmesi ile ilgili karar 25 Eylül 1990 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanır. Şirket bu tarihten itibaren Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na (Kamu Ortaklığı İdaresi) bağlanır.

THY’nin günümüzde de kullanmakta olduğu Genel Yönetim Binası’nın temeli 1985 yılında atılır ve bina, 1988 yılında hizmete girer.

Yine günümüzde THY’nin teknik bakım birimi tarafından kullanılmaya devam edilen Yeni Hangara ilişkin ilk proje çalışmaları 1980'li yılların ikinci yarısında gerçekleştirilmiştir.

Özal döneminden günümüze miras kalan bir diğer unsur, THY ve Lufthansa ortaklığı ile kurulan SunExpress şirketidir. Almanya ile Türkiye arasındaki charter turist pazarına hitap etmesi amaçlanan bu havayolu ile ilgili olarak 27 Temmuz 1989 tarihinde taraflar arasında bir ‘niyet mektubu’ imzalanmış ve havayolu 1990 yılında resmen uçuşlara başlamıştır.

Neticede, Turgut Özal’ın iktidar yıllarında THY, gerek filo yapısı gerek uçulan hatlar ve gerekse gerçekleştirdiği kurumsal değişim ile baştan aşağıya yenilenir.

Ülke

Şehir

Kod

Açılış Tarihi

Suriye

Şam

DAM

22 Şubat 1984

Almanya

Hamburg

HAM

27 Nisan 1984

Almanya

Köln

CGN

27 Nisan 1984

İspanya

Madrid

MAD

16 Kasım 1984

Bahreyn

Bahreyn

BAH

1 Haziran 1986

Singapur

Singapur

SIN

1 Haziran 1986

Fransa

Lyon

LYS

1 Kasım 1987

İsviçre

Basel

BSL

1 Ocak 1988

Tunus

Tunus

TUN

20 Mart 1988

ABD

New York

JFK

26 Ağustos 1988

S.Arabistan

Riyad

RUH

2 Kasım 1988

Tayland

Bangkok

BKK

14 Ağustos 1989

Japonya

Tokyo

NRT

14 Ağustos 1989

Rusya

Moskova

SVO

4 Aralık 1989

Azerbaycan

Bakü

GYD

25 Mart 1991

Kazakistan

Almatı

ALA

25 Mayıs 1992

Özbekistan

Taşkent

TAS

25 Mayıs 1992

Fransa

Nice

NCE

5 Haziran 1992

Almanya

Düsseldorf

DUS

1 Kasım 1992

Almanya

Hanover

HAJ

1 Kasım 1992

Almanya

Stuttgart

STR

1 Kasım 1992

Türkmenistan

Aşkabat

ASB

29 Mart 1993

Romanya

Bükreş

OTP

29 Mart 1993

Almanya

Nürnberg

NUE

31 Ekim 1993

Ukrayna

Kiev

KBP

1 Kasım 1993

Havacılık haberleri. Havayolları, havalimanları, uçaklar, uluslararası rekabet…

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store